Deze Dag in de Geschiedenis

Deze Dag in de Geschiedenis

Deze Dag van Vandaag Deze Dag van Gisteren Contact

22 februari - Siert Bruins vonnis 1980


	Siert Bruins in de rechtbank van Hagen


	22 februari in Groningen:

	1945		Geboortedag GR fijnschilder Henk Helmantel (Hindrik Frans Nicolaas Helmantel), in Westeremden. Geïnspireerd christen. Traditionalist en realist, gespecialiseerd in stillevens en kerkinterieurs. Kreeg de Wessel Gansfortprijs 2008. Werd uitgeroepen tot 'Kunstenaar van het Jaar 2008' (hij was in eerdere jaren twee keer als tweede geëindigd). Hij brak zijn oude woonhuis in Westeremden af, een vroege 20e eeuwse villa, en herbouwde vanaf 1974 op deze plaats de middeleeuwse weem, die in 1912 was afgebroken. In 2000 werden o.a. 37 schilderijen uit de expositieruimte van De Weem gestolen; de daders werden enkele maanden later aangehouden en de doeken onbeschadigd teruggevonden. Vader van wielrenner Adriaan Helmantel.

	1954		Geboortedag GR bestuurder-politicus Wilte Everts (Wilte Harko Everts), in Winsum. CDA. Burgemeester van Bedum (1991-2009). Hij was eerder wethouder in zijn geboorteplaats Winsum (1986-91). Trad af als (toen) langstzittende burgemeester van Groningen in 2009 en werd 'ambtelijk adviseur' (hij begon een bedrijf in conflictoplossing).

	1965		Sterfdag burgemeester mr. K. Bosch van Winsum (56).

	1980		In Vlagtwedde en Bourtange organiseert de Agrarische Bedrijfsorganisatie (ABO), zonder steun van de standsorganisaties, een boeren-protestactie met 225 tractoren tegen het Europese landbouwbeleid.

	1980		In Hagen, West-Duitsland worden oorlogsmisdadiger Siert Bruins uit Bourtange (alias 'het Beest van Appingedam') en zijn voormalige SD-chef August Neuhauser veroordeeld tot respectievelijk 7 en 8 jaar celstraf wegens betrokkenheid bij de moord (in april 1945) op de joodse gebroeders Sleutelberg in Delfzijl, hoewel de rechtbank de juiste toedracht niet meer kon vaststellen. In november 1979 had de Duitse rechtbank ook enkele getuigenzittingen in Groningen gehouden. Bruins was in 1949 in Leeuwarden al bij verstek ter dood veroordeeld voor dezelfde dubbele moord en deelname aan andere executies. Pas in juli 1978 werd hij als 'Siegfried Bruns' opgespoord in een dorp nabij Hagen.

	2000		Burgemeester Jacques Wallage van Groningen en rector-magnificus Doeko Bosscher van de RuG zeggen een bezoek aan de Oostenrijkse zusterstad Graz af vanwege de regeringsdeelname van de ultrarechtse FPÖ van Jörg Haider.

	2001		Ab Meijerman (49, PvdA) wordt per 1 april 2001 de nieuwe burgemeester van Veendam. Hij is (slechts) drie jaar burgemeester van Reiderland geweest. Daarvoor was hij manager bij KPMG. In Veendam volgt hij C.M. de Vos op, die naar Nieuwegein is vertrokken.

	2005		Het aantal leden van Provinciale Staten van Groningen zal -na de volgende verkiezingen in 2007- worden ingekrompen van 55 naar 43. De eerste kamer gaat op het nippertje akkoord met de inkrimping.

	2007		Vervoersbedrijf Arriva presenteert een plan voor een treinverbinding tussen de stad Groningen en Veendam. Het is de bedoeling om vanaf eind 2009 ieder halfuur een trein te laten rijden. Dat zou echter twee jaar langer gaan duren, tot 1 mei 2011.

	2011		Sterfdag GR politicus-bestuurder Harm Buiter (Harm Geert Buiter, 1922-2011). PvdA. Hij was van 1971-85 burgemeester van Groningen (opvolger Jan Berger). Gaf -op vaderlijke wijze- leiding aan een links meerderheidscollege met o.a. de wethouders Max van den Berg en Jacques Wallage. Streed -met succes- voor de spreiding van de PTT-directie en andere rijksdiensten naar Groningen. Was eerder algemeen secretaris van de Europese vakbeweging en secretaris-generaal van het 'Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen'. Hij was enige jaren voorzitter van Radio Noord. Eén van zijn kinderen is de befaamde econoom Willem Buiter.

	22 februari in Nederland:

	1919		Geboortedag NL (kinderboeken)schrijver Henri Arnoldus (1919-2002), in Middelburg. Geestelijk vader van 'Pietje Puk', 'Oki en Doki' en de aapjes 'Tup en Joep'. Werkte als onderwijzer en redacteur van schoolboeken.

	1920		Geboortedag NL circusdirecteur Toni Boltini (Wilhelm Marinus Antonius Akkerman, 1920-2003). Zoon van 'de sterkste man van Nederland'. Begon na de oorlog een klein circus en bouwde het in de jaren '70 uit tot het grootste circus van Europa. Droeg in de eerste jaren van WO-II een SS-uniform maar kwam in 1942 tot inkeer en werd lid van het verzet.

	1944		Geboortedag NL tennisser Tom Okker (Tom Samuel Okker), in Haarlem. Bijnaam: 'The flying Dutchman'. Stond in 1969 derde op de wereldranglijst en handhaafde zich zeven jaar in de top-tien. Bereikte in 1978 de halve finale van Wimbledon. Won in totaal 20 toernooien in het enkelspel en 78 toernooien in het dubbelspel. Werd later kunsthandelaar in Amsterdam.

	1944		De Amerikaanse luchtmacht bombardeert -per ongeluk- doelen in Enschede, Arnhem en Nijmegen (WO-II).

	1954		Geboortedag NL acteur Johnny Kraaykamp jr., in Amsterdam. Zoon van Johnny Kraaykamp sr., speelde samen met hem o.a. in de TV-serie "Het zonnetje in huis". TV: "Wat schuift 't", "Blauw blauw". Films: "The lucky star", "Honneponnetje", "Grijpstra en De Gier", "Dokter Vlimmen". Rol in popmusical "Boyband".

	1956		Geboortedag NL politicus-bestuurder Gijs de Vries (Gijsbert Marius de Vries), in New York City, V.S. VVD, D66. Hij was van 2004-07 EU-coördinator voor terrorismebestrijding, en werd daarna lid van de Algemene Rekenkamer. Van 1984-98 was hij lid van het Europees Parlement, vele jaren als ondervoorzitter en voorzitter van de liberale fractie. Staatssecretaris van binnenlandse zaken in het tweede Paarse kabinet (1998-2002). Hij stapte in 2010 over naar D66 uit onvrede met de samenwerking van de VVD met de PVV van Geert Wilders.

	1963		Geboortedag NL voetballer en voetbaltrainer Jan Olde Riekerink, in Hengelo. Hoofd jeugdopleiding Ajax (van 2007-11). Speelde zelf als middenvelder voor Sparta, Dordrecht'90 en Telstar. Was van 2003-05 trainer van BVO Emmen en was eerder trainer van AA Gent en Ajax-2 en assistent-trainer bij FC Porto en Metallurg Donetsk. Jongere broer van oud-FC Groningen- en Spartaspeler Edwin Olde Riekerink.

	1971		Geboortedag NL roman- en toneelschrijver Arnon Grunberg (Arnon Yasha Yves Grünberg), in Amsterdam. Schreef ook onder de naam 'Marek van der Jagt'. Schreef: "Blauwe maandagen" (Anton Wachterprijs 1994), "Tina", "De troost van de slapstick", "Figuranten", "Fantoompijn" (AKO Literatuurprijs 2000), "De asielzoeker" (AKO Literatuurprijs 2004), "Tirza" (Libris Literatuurprijs 2007). Toneel: "De dupe van Felix", "Onrust", "Van Palermo naar San Francisco". Columnist ('Yasha') in de VPRO-gids en 'Humo', medewerker NRC Handelsblad. Presenteerde het TV-programma "RAM" (VPRO).

	1978		Voetballer Willem van Hanegem speelt zijn vijftigste interland voor Oranje, tegen Israël. Nederland wint met 1-2.

	1985		Een nieuwe satelliet-TV-zender gaat van start op de Nederlandse kabel: 'Music Box', 24 uur videoclips per dag.

	1999		Sterfdag NL nieuwslezer en journalist Philip Bloemendal (1918-99). Bijnaam: 'de stem van Nederland'. Was in de jaren '50, '60 en '70 'de stem van het Polygoon-bioscoopjournaal'. Was vanaf 1952 ook hoofdredacteur en vanaf 1981 bovendien directeur van Polygoon. Vond zijn eigen stem 'de mooiste stem van Nederland' en had scherpe kritiek op andere nieuwslezers en presentatoren. Begon in 1945 bij 'Radio Herrijzend Nederland'.

	2002		Sterfdag NL militair Poncke Princen (Johan Princen, 1925-2002), in Jakarta. Omstreden mensenrechten-strijder in Indonesië. KNIL-overloper, koos als Nederlands militair in Nederlands Indië tijdens de politionele acties in 1948 de zijde van de Indonesische vrijheidsstrijders. Nederlandse oud-strijders beschouwden hem sindsdien als een landverrader.

	2002		Sterfdag NL popjournalist-schrijver-songwriter Jip Golsteijn (1945-2002). Nestor van de Nederlandse popjournalistiek. Interviewde popsterren als John Lennon, Jim Morrison, Elvis Presley en Neil Young. Werkte voor 'De Telegraaf' (o.a. "Popscore"). Speelde in de groepen 'The Misfits' en 'Polly'. Zong: "Zeg Feyenoord, we komen 't cupje halen". Publiceerde diverse romans en bundels, en een biografie van 'The Cats'. Naar hem is -na zijn dood- de 'Jip Golsteijn Journalistiekprijs' genoemd.

	2007		Sterfdag NL filmregisseur-acteur Fons Rademakers (Alphonse Marie Rademakers, 1920-2007). Hij sterft in Genève aan longemfyseem. Zoon van een gemeentesecretaris. Regie: "Max Havelaar", "Als twee druppels water", "De dans van de reiger", "Because of the cats", "Dorp aan de rivier" (Oscarnominatie), "Het mes", "Mira", "Mijn vriend", "The rose garden". Oscar (beste buitenlandse film) voor "De aanslag". Begon als assistent bij o.a. Vittorio de Sica en Jean Renoir.

	2007		Beëdiging van het 'kabinet-Balkenende 4' (CDA, PvdA, ChristenUnie), na een formatie van 90 dagen.

	22 februari in de Wereld:

	1512		Sterfdag Italiaans-Spaanse zeevaarder en ontdekkingsreiziger Amerigo Vespucci (1451-1512). Naamgever van 'Amerika'.

	1788		Geboortedag Duitse filosoof Arthur Schopenhauer (1788-1860), in Danzig. Invloedrijke populaire denker, volgeling van Immanuel Kant. Werk: "Über das Sehn und die Farben", "Die Welt als Wille und Vorstellung", "Über den Willen in der Natur", "Parerga und Paralipomena".

	1896		Geboortedag Vlaamse schrijver-dichter Paul van Ostaijen (1896-1928), in Antwerpen. Schreef: "Vogelvrij", "Bezette stad", "Diergaarde voor kinderen van nu", "Het bordeel van Ika Loch".

	1900		Geboortedag Spaanse regisseur Luis Bunuel (1900-83), in Calanda. Films: "Belle de jour", "La voie lactée", "Tristana", "La fantôme de la liberté", "Cet obscur objet de desir". Hij overleed in 1983.

	1932		Geboortedag US politicus Edward Kennedy (Ted Kennedy, Edward Moore Kennedy, 1932-2009), in Boston. Jongere broer van John F. Kennedy (JFK) en Bobby Kennedy. Was van 1962 tot zijn dood senator voor de staat Massachusetts en een belangrijke vertegenwoordiger van de Democratische Partij. Raakte ernstig gewond bij een vliegtuigongeluk in 1964. Veroorzaakte een auto-ongeluk-schandaal in 1969 (het 'Chappaquiddick incident' waarbij Mary Jo Kopechne om het leven kwam). Was kandidaat voor het presidentschap in 1980 maar legde het af tegen de zittende president Jimmy Carter. Overleed in 2009 aan een hersentumor.

	1941		In Sarasota in de Amerikaanse staat Florida wordt met veel bombarie een 'huwelijk' gesloten tussen twee circusapen: de gorilla's Gargantua (1929-49) en Mitoto ('Mrs Gargantua'). Het is het eerste officieel bekrachtigde huwelijk tussen twee apen. In plaats van rijst gooien de bruiloftsgasten bananen naar het bruidspaar. Het huwelijk zou niet worden geconsumeerd, de getrouwde apen moesten niets van elkaar hebben en leefden in afzonderlijke kooien in het Ringling Brothers circus.

	1942		Sterfdag Oostenrijkse schrijver-biograaf Stefan Zweig (1881-1942). Hij pleegt zelfmoord in Rio de Janeiro, Brazilië, samen met zijn (tweede) vrouw. Joodse ouders, noemde zichzelf een 'jood door toeval'. Werk: "Die Welt von Gestern" (autobiografie), "Ungeduld des Herzens", "Angst", "Die Augen des ewigen Bruders", "Maria Stuart", "Balzac", "Marie Antoinette".

	1959		Geboortedag US acteur Kyle MacLachlan (Kyle Merritt MacLachlan), in Yakima, Washington. TV: speelde 'FBI-agent Dale Cooper' in de serie "Twin peaks"; andere TV-series: "Sex and the city", "Desparate housewives". Films: "Blue velvet", "Dune", "Twin peaks: fire walk with me", "The Flintstones", "The trial", "Showgirls", "Timecode", "Manure".

	1966		De Sovjet Unie lanceert het ruimtevaartuig Kosmos 110 met aan boord de hondjes Weterok (Briesje) en Oegoljok (Kooltje). Na 22 dagen in een baan om de aarde zouden ze veilig terugkeren op aarde.

	1967		De Indonesische president Soekarno (1901-70) geeft formeel de macht over aan generaal Soeharto (1921-2008). In het land heersen chaos, honger en corruptie. Soekarno moet niet veel later al zijn taken en bevoegdheden inleveren. Soeharto zou -als tweede president- aan de macht blijven in Indonesië tot mei 1998.

	1972		Geboortedag Duitse schaatsster Claudia Pechstein, in Oost-Berlijn (DDR). Specialist op de lange afstanden. Won gouden Olympische medailles in Hamar (1994), Nagano (1998), Salt Lake City (2002) en Turijn (2006). Diverse Europese- en wereldtitels. In 2009 werd ze voor 2 jaar geschorst door de ISU omdat ze zou zijn betrapt op bloeddoping (zelf bleef ze ontkennen en de schorsing aanvechten). In 2011 maakte ze een comeback. Ze combineerde de schaatssport met een baan bij de Duitse federale politie, de Bundespolizei.

	1975		Geboortedag US actrice en fotomodel Drew Barrymore (Drew Blythe Barrymore), in Los Angeles. Begon als kind-ster in de film "ET". Andere films: "Firestarter", "Poison Ivy", "Charlie's Angels" (the movie), "Never been kissed", "Batman forever", "Ever after", "Scream", "Boys on the side", "Riding in cars with boys", "50 first dates".

	1980		Israël schakelt over op een nieuwe munteenheid: het Israëlische pond wordt vervangen door de 'shekel'.

	1987		Sterfdag US kunstenaar Andy Warhol (Andrew Warhola, 1928-1987). Hartaanval na een galblaasoperatie. Was één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de 'pop art'. Schilderde o.a. Campbell soepblikjes, Brillo zeepdozen en dollarbiljetten. Maakte zeefdruk-portretten van o.a. Marilyn Monroe, koningin Beatrix, queen Elizabeth II, Elvis Presley en Mao Tse-toeng, en talloze zelfportretten. Produceerde films als "Flesh", "Trash", "Heat" en "Sleep".

	1994		In de V.S worden CIA-agent Aldrich Ames en zijn vrouw Maria ontmaskerd als spionnen voor de Sovjet-Unie en daarna voor de Russische Federatie. Ze lopen tegen de lamp omdat ze veel te veel geld uitgeven. Ames zou bekennen dat hij vrijwel iedere door het Westen gerekruteerde Sovjetagent had verraden, en dat hij belangrijke geheime informatie aan de Russen had doorgespeeld. Aldrich zou levenslange celstraf krijgen, Maria kreeg 5 jaar wegens medeplichtigheid.

	2002		Sterfdag US tekenaar-cartoonist Chuck Jones (1912-2002). Hartstilstand. Geestelijk vader van o.a. 'Bugs Bunny', 'Tweety', 'Daffy Duck' en 'Roadrunner'. Regisseerde ruim driehonderd tekenfilms, en kreeg een Oscar voor "The dot and the line".

	22 februari in de Muziek:


	Lenny Kuhr is jarig (1950)


	1938		Geboortedag US zanger Bobby Hendricks, in Columbus, Ohio. Was in 1957-58 leadzanger van 'The Drifters'. Solo: "Itchy twitchy feeling" (met 'The Coasters'), "Psycho", "Dreamy eyes", "Cast your vote".

	1943		Geboortedag US zangeres Louise Lopez, op de Maagdeneilanden. Groep 'Odyssey', samen met haar zus Lillian Lopez. Songs: "Use it up and wear it out", "Going back to my roots", "Inside out", "Native New Yorker", "Easy come, easy go". Was later actief als studiotechnica.

	1945		Geboortedag US zanger Oliver (William Oliver Swofford, 1945-2000), in North Wilkesboro, North Carolina. Songs: "Good morning starshine", "Jean", "Angelica", "Sunday mornin'", "Comfort me", "Young birds fly". Stapte in de jaren '80 uit de muziekwereld en overleed in 2000 aan kanker.

	1950		Geboortedag NL zangeres-gitarist-songwriter Lenny Kuhr, in Eindhoven. Won in 1969 in Madrid het Eurovisie Songfestival met "De troubadour" (gedeelde eerste plaats). Zong later op dezelfde melodie "De generaal" (ode aan voetbalcoach Rinus Michels). Andere liedjes: "Laat maar", "De zigeunerjongen", "Visite" (met 'Les Poppys'), "Weet je die dingen nog" (duet met haar zusje Ine Kuhr). Werd in 1973 ernstig gemolesteerd door onbekenden op het NS-station van Haarlem, wat leidde tot kamervragen over agressie in treinen en op stations. Werd joods en woonde enkele jaren in Israël. Had van 1981-93 een relatie met schrijver-tekstdichter Herman Pieter de Boer, trouwde in 2003 met Rob Frank.

	1976		Sterfdag US zangeres Florence Ballard (1943-76). Hartaanval. Groep: 'The Supremes'. Songs: "Baby love", "Stop in the name of love", "I hear a symphony", "You can't hurry love", "You heep me hangin' on". Ze werd in 1967 door Diana Ross en Motown-baas Berry Gordie uit The Supremes gezet en vervangen door Cindy Birdsong. Haar solocarrière mislukte, ze raakte aan lager wal en sterft in armoede, 32 jaar jong.

	1977		Geboortedag Engelse zanger-songwriter en gitarist-toetsenist James Blunt, in Tidworth, Wiltshire. Begon als officier in het Britse leger. Songs: "You're beautiful", "Goodbye my lover", "High", "Wisemen", "1973".

	1980		Geboortedag NL zangeres Denise Koopal. Groep: 'Wow!'. Liedjes: "Zomer", "Keer op keer (loop naar de maan)", "Lekker lang lekker", "The night before you came".

	1994		Sterfdag US violist Papa John Creach (John Creach, 1917-94). Elektrische viool. Speelde als fiddler incidenteel in 'Jefferson Airplane' 1971-74, 'Jefferson Starhip' 1974-75, 'Hot Tuna' 1971-73. Songs: "When the earth moves again", "Wild turkey", "Milk train". Solo: "I'm the fiddle man", "Filthy", "Papa blues".

	2000		Sterfdag NL zangeres en presentator Gonnie Baars (1947-2000). Hartstilstand. Liedjes: "Alle leuke jongens willen vrijen", "Norman", "Jij bent een halve gare", "Weet je wat ik wil". Presenteerde het KRO-radioprogramma "Tienerclub" (1963) als 'jongste deejay van Nederland'. Werkte daarna mee aan o.a.: "Coda" (KRO) en TV-shows van De Mounties, Rudi Carell en Henk Elsink. Een zang-comeback in 1979 mislukte.